ΥΠΕΡΤΡΟΦΕΣ

ΥΠΕΡΤΡΟΦΕΣ

Όλο και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια, ακούμε για τις υπέρτροφές. Τα συστατικά τους ανεκτίμητα. Γίνονται αντικείμενο έρευνας και κεντρίζουν το ενδιαφέρον μας. Τι είναι όμως μια υπερτροφή και τι προσφέρει στον οργανισμό;  Ποιες είναι οι πιο ωφέλιμες υπερτροφές πώς θα τις βάλουμε στη διατροφή μας;

1. Τι εννοούμε όταν λέμε υπερτροφές;
Πρόκειται για τη μετάφραση του αγγλικού όρου superfoods, και αναφέρεται στα τρόφιμα εκείνα που συγκεντρώνουν πληθώρα θρεπτικών ουσιών, που προάγουν την καλή μας υγεία, μας προστατεύουν από διάφορες ασθένειες και βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο του βάρους μας. Είναι τροφές που χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς σε παλαιότερες εποχές –σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και ως φάρμακα ή λατρεύτηκαν ως ιερές- από λαούς που αναγνώρισαν τις ποικίλες θετικές τους ιδιότητες, αλλά εγκαταλείφθηκαν στη συνέχεια, για να τις ανακαλύψει σήμερα εκ νέου η σύγχρονη επιστήμη της διατροφής.
Μην νομίζετε ωστόσο ότι πρόκειται για περίεργα ή σπάνια τρόφιμα που θα δυσκολευτούμε να τα βρούμε και να τα καταναλώσουμε. Μπορείτε να βρείτε υπερ-τροφές, με μια απλή βόλτα μέχρι την …κουζίνα σας!

2. Ποιες είναι οι σημαντικότερες υπερτροφές;
Κατά καιρούς, όλο και κάποιο φρούτο ή λαχανικό κερδίζει τον πολυπόθητο… τίτλο. Σήμερα, πιο σημαντικές υπερτροφές θεωρούνται: Ορισμένα φρούτα (ρόδι, μούρα, μπλε βατόμουρα, σμέουρα, φράουλες, goji, κράνμπερι, αβοκάντο, καρύδα, σταφύλι, acai, ιπποφαές), ξηροί καρποί όπως τα καρύδια, τα αμύγδαλα και τα κάσιους, κάποιοι σπόροι και δημητριακά (λιναρόσπορος, ζέα, κινόα), όσπρια όπως τα κόκκινα φασόλια, το κακάο, οι γλυκοπατάτες, η μαστίχα, κάποια λαχανικά (μπρόκολο, σπανάκι), μερικά φύκια (σπιρουλίνα, χλωρέλλα), το κεφίρ, βότανα όπως το τζίντζερ και το ginkgo biloba και τα προϊόντα μέλισσας (μέλι, βασιλικός πολτός, κερί).
Τον τίτλο της υπερτροφής αποκτούν, στη βάση νέων μελετών, και ορισμένες τροφές που αποτελούν ήδη «σταθερές αξίες» στη διατροφή μας, όπως για παράδειγμα τα αβγά, η μαύρη σοκολάτα, το γιαούρτι, το ελαιόλαδο. Το ταπεινό αβγό, το οποίο έχει κατά καιρούς κατηγορηθεί για πρόκληση προβλημάτων υγείας, όπως η αύξηση της χοληστερόλης, αποδεικνύεται τελικώς ότι αποτελεί υπερτροφή, αφού βοηθά γενικώς στη διατήρηση της υγείας, ενώ μπορεί να συμβάλει ακόμη και στη μάχη ενάντια στην παχυσαρκία.

3. Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των υπερτροφών;
Είναι τροφές με υψηλή συγκέντρωση –πολύ πιο υψηλή σε σχέση με τα παραδοσιακά τρόφιμα- πολλών και υψηλής ποιότητας θρεπτικών συστατικών (όπως π.χ. βιταμινών, αντιοξειδωτικών, μετάλλων, πρωτεΐνης, ω-3 και μονοακόρεστων λιπαρών οξέων) και υψηλή διατροφική αξία. Υψηλής ποιότητας συστατικό, σημαίνει και θρεπτικό συστατικό με μεγάλη απορροφησιμότητα από τον οργανισμό.
Με λίγα λόγια, συγκεντρώνουν μέσα τους πολλά από τα θρεπτικά συστατικά της φύσης και σας τα προσφέρουν συμπυκνωμένα, σε μια μπουκιά!
Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό που μοιράζονται οι περισσότερες υπερτροφές, είναι ότι συνήθως καταναλώνται ωμές.

4. Πώς ωφελούν τον οργανισμό;
Η αντιοξειδωτική ικανότητα των υπερ-τροφών αποτελεί την πιο σημαντική τους ιδιότητα. Οι φυσιολογικές βιολογικές διαδικασίες οξείδωσης στον οργανισμό δημιουργούν τις ελεύθερες ρίζες, που καταστρέφουν τα υγιή κύτταρα. Αν αυτή η διαδικασία δεν αντιστραφεί, η γήρανση επιταχύνεται, ενώ αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες εμφάνισης διαφόρων ασθενειών. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες έρχονται να σταματήσουν αυτή τη διαδικασία. Δεσμεύουν τις ελεύθερες ρίζες και προλαμβάνουν ή περιορίζουν την καταστροφή των υγιών κυττάρων.
Οι σούπερ τροφές παρέχουν στον οργανισμό υψηλές δόσεις θρεπτικών συστατικών, χωρίς να τον φορτώνουν με θερμίδες, του δίνουν ενέργεια, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, και βελτιώνουν την αντοχή και τη διάθεση, προστατεύουν από τον καρκίνο, ενώ βοηθούν το σώμα να αποβάλει τις τοξίνες (αποτοξινωτική δράση). Πολλές από αυτές τις τροφές συμβάλλουν επίσης στην αντιμετώπιση του άγχους, της υπερκόπωσης, ενώ λειτουργούν και σαν φυσικά αφροδισιακά.

5. Θα πρέπει να τις εντάξω στη διατροφή μου;
Είναι σημαντικό να καταναλώνουμε συστηματικά τέτοιες τροφές, πάντα στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής. Οι σούπερ τροφές μπορούν να αποτελέσουν μια έξυπνη επιλογή σνακ ή να ενταχθούν σε πιάτα που ήδη καταναλώνουμε, ενισχύοντας το θρεπτικό τους περιεχόμενο. Για να σας δώσουμε μια ιδέα, μπορείτε να προσθέσετε στη σαλάτα σας μια-δύο κουταλιές λιναρόσπορο ή μούρα στο γιαούρτι σας.

6. Μπορούν να αντικαταστήσουν τα φάρμακα;
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ευεργετικές ιδιότητες των υπερτροφών για την υγεία είναι ευθέως συγκρίσιμες με εκείνες πολλών φαρμάκων, χωρίς όμως τις παρενέργειές τους, αφού πρόκειται για φυσικές τροφές.
Ωστόσο, δεν χρησιμοποιούνται τόσο για την αντιμετώπιση, όσο για την πρόληψη της εμφάνισης πληθώρας ασθενειών. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η σωστή κατανάλωσή τους, αυξάνει την ενέργεια, αναζωογονεί το σώμα και το οπλίζει απέναντι στις πιο συχνές παθήσεις.

7. Γιατί είναι ακριβές;
Γιατί είναι συνήθως βιολογικής καλλιέργειας και αποτελούν προϊόντα διατροφής υψηλής ποιότητας.

8. Δεν τρώω σωστά. Μπορώ να ισορροπήσω την κακή μου διατροφή καταναλώνοντας κάποια υπερτροφή;
Αυτό που είναι σημαντικό, είναι να ακολουθείται ένα διατροφικό πρότυπο που να περιλαμβάνει αυτά τα τρόφιμα μαζί με μια ευρεία ποικιλία άλλων τροφίμων, σε συνδυασμό με τακτική σωματική άσκηση. Η κατανάλωση μιας υπερτροφής στο πλαίσιο ενός πολύ κακού διατροφικού σχήματος, δεν μπορεί από μόνη της να κάνει πολλά.

9. Υπάρχουν και σούπερ-ποτά, πέρα από τις σούπερ-τροφές;
Ναι, υπάρχουν. Σε αυτήν την κατηγορία μπορούμε να εντάξουμε το πράσινo και το μαύρο τσάι, που περιέχουν αντιοξειδωτικά διαφορετικά από εκείνα που περιέχουν τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Η αποτοξινωτική δράση των αντιοξειδωτικών που περιέχει το πράσινο και το μαύρο τσάι προστατεύουν τα κύτταρα από τις ελεύθερες ρίζες, που μπορούν να οδηγήσουν στον σχηματισμό θρόμβων, σε αθηροσκλήρωση και σε καρκίνο.